Działalność nierejestrowana — wady i zalety

Poradnik przedsiębiorcy Biznes Hub

Działalność nierejestrowana potocznie nazywana jest firmą na próbę lub działalnością nieewidencjonowaną. Stanowi ona rozwiązanie umożliwiające prowadzenie handlu oraz świadczenie usług, bez konieczności rejestrowania działalności gospodarczej. Jest to doskonałe rozwiązanie dla początkujących przedsiębiorców, zwłaszcza w dobie rewolucji podatkowej w ramach programu Polski Ład. Mogą z niego skorzystać wszystkie osoby, które stawiają pierwsze kroki w biznesie i chcą wypróbować swój pomysł w branży, bez ponoszenia dodatkowych zobowiązań wobec ZUS-u czy fiskusa.

Działalność nierejestrowana — co to jest?

Pojęcie działalności nierejestrowanej zostało upowszechnione w Polsce w 2018 r., wraz z wejściem w życie ustawy Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z treścią tego dokumentu, działalność nierejestrowana to taka, z której przychód należny nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty brutto minimalnego wynagrodzenia. Ponadto może ją prowadzić wyłącznie osoba, która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie prowadziła działalności gospodarczej.

Prowadzenie firmy na próbę jest całkowicie oderwane od większości aspektów formalnych i fiskalnych, które stanowią nieodłączną część tradycyjnych działalności gospodarczych. Dlatego, aby móc ją prowadzić, nie trzeba posiadać wpisu w rejestrze w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). 

Warto jednak pamiętać, że wbrew nieformalnemu charakterowi działalności, wiążą się z nią pewne obowiązki. Należą do nich:

  • prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży;
  • rozliczanie przychodów z działalności nierejestrowanej w zeznaniu rocznym PIT-36, zgodnie ze skalą podatkową;
  • przestrzeganie praw konsumentów;
  • wystawianie faktur lub rachunków na żądanie kupującego.

Działalność nierejestrowana — kto może ją prowadzić?

Działalność nierejestrowana jest dedykowana wyłącznie osobom fizycznym, które chcą rozpocząć działalność o charakterze indywidualnym. Oznacza to, że mogą z niej skorzystać wyłącznie podatnicy, którzy spełniają następujące wymogi:

  • są osobami fizycznymi — to oznacza, że ten charakter działalności nie może być realizowany w ramach spółki cywilnej. Mogą z niej natomiast skorzystać pracownicy etatowi.
  • przychód z wykonywanej działalności w żadnym miesiącu nie przekracza 50% wysokości kwoty minimalnego wynagrodzenia w danym roku;
  • w okresie 12 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy, podatnik nie był wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Warto pamiętać, że działalność nierejestrowana nie jest przeznaczona dla każdej aktywności zawodowej, nawet jeśli podatnik spełnia każdy z powyższych warunków. Działalności nieewidencjonowanej nie mogą prowadzić osoby, dla których świadczenie usług lub dostawa towarów wiążą się z wymogiem uzyskania zezwoleń, koncesji lub wpisu do rejestru działalności regulowanej.

Zobacz również: Jednoosobowa spółka z o.o. – wszystko co musisz o niej wiedzieć.

Działalność nierejestrowana — przekroczenie wymaganego progu przychodu 

Mimo, iż działalność nierejestrowana najczęściej jest jedynie źródłem zarobku dodatkowego, może się zdarzyć, że podatnik przekroczy w danym miesiącu 50% kwoty brutto minimalnego wynagrodzenia. Wówczas osoba prowadząca działalność ma obowiązek zarejestrować firmę w CEIDG, w terminie 7 dni od daty przekroczenia wymaganego progu przychodu. Najszybszą i najłatwiejszą formą wywiązania się z tego obowiązku, jest złożenie internetowego wniosku na oficjalnej stronie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Przejście z działalności nierejestrowanej na gospodarczą, może stanowić utrudnienie dla wielu początkujących przedsiębiorców. Jest to spore wyzwanie, zwłaszcza w kwestii wymogu rejestracji działalności pod konkretnym adresem. Osoby dopiero rozpoczynające swoją przygodę w biznesie, nie zawsze chcą wynajmować lokal na samym początku swojej kariery. Nie każdy chce również podawać swój adres domowy jako lokalizację firmy. W takiej sytuacji najlepszym rozwiązaniem jest skorzystanie z usługi wirtualnego biura. Zapraszamy na naszą stronę internetową, aby dowiedzieć się więcej na temat outsourcingu usług biurowych dla każdego rodzaju biznesu. 

Działalność nierejestrowana — wady i zalety tego rozwiązania 

Prowadzenie własnej działalności, niezależnie od jej charakteru prawnego, posiada zarówno mocne, jak i słabe strony. Jest tak również w przypadku działalności nierejestrowanej, która dla wielu osób może wydawać się najdogodniejszą formą prowadzenia biznesu. 

Do głównych zalet działalności nieewidencjonowanej należą:

  • brak obowiązku zgłaszania działalności w ewidencji przedsiębiorców (CEIDG), Urzędzie Skarbowym i GUS; 
  • zwolnienie z obowiązku płacenia składek na ubezpieczenia w ZUS i składania deklaracji ZUS;
  • brak zaliczek na podatek (comiesięcznych/kwartalnych/rocznych);
  • brak obowiązku prowadzenia skomplikowanej księgowości, poza uproszczoną ewidencją sprzedaży.

Natomiast największe wady działalności nierejestrowanej to przede wszystkim:

  • niska kwota miesięcznego przychodu;
  • brak ubezpieczenia zdrowotnego, a w konsekwencji prawa do opieki zdrowotnej;
  • brak ubezpieczenia chorobowego, a w konsekwencji prawa do zasiłku chorobowego czy macierzyńskiego;
  • konieczność przestrzegania w ciągu roku sztywnej kwoty limitu przychodu.