Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – wszystko, co musisz wiedzieć

Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych podatek liczy się od przychodu bez odliczania kosztów jego uzyskania. Tę formę opodatkowania mogą wybrać m.in. osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz niektóre spółki cywilne i jawne. Warunkiem jest przychód w poprzednim roku podatkowym nie wyższy niż 2 mln euro. Stawki ryczałtu w 2026 roku wynoszą od 2% do 17% i zależą od rodzaju działalności. Ryczałt jest korzystny głównie dla przedsiębiorców z niskimi kosztami prowadzenia firmy.

• Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych liczy się od przychodu bez odliczania kosztów jego uzyskania.

• Ryczałt wybierze przedsiębiorca, którego przychód w poprzednim roku nie przekroczył 2 mln euro.

• Stawki ryczałtu w 2026 roku wynoszą od 2% do 17% w zależności od rodzaju działalności.

• Od 2027 roku wszyscy ryczałtowcy muszą prowadzić ewidencję przychodów w formie elektronicznej.

Na czym polega opodatkowanie ryczałtem?

Ryczałt jest podatkiem wyliczanym na podstawie osiągniętego przychodu, już po uwzględnieniu wszelkich ulg i odliczeń. Rozliczając się w ten sposób, w rozliczeniu nie uwzględniasz kosztów uzyskania przychodu tak, jak robi się to w przypadku rozliczania podatku na zasadach ogólnych. Wybór ryczałtu jako formy opodatkowania jest korzystny dla przedsiębiorców, którzy nie ponoszą wysokich kosztów związanych z prowadzeniem własnej firmy. Jeśli jednak tych wydatków masz więcej, warto się zastanowić, czy na pewno ryczałt jest podatkiem dla Ciebie.

Na przykład osoby zajmujące się prywatnym najmem nieruchomości do 2022 roku mogły wybierać formę opodatkowania, a od 2023 roku obowiązuje je podatek zryczałtowany. To niekorzystne rozwiązanie dla wszystkich, którzy kupują stare mieszkania i je remontują - kosztów remontu nie można odliczyć od przychodu.

Jeśli wybierzesz dla swojej działalności opodatkowanie ryczałtem, pamiętaj również, że tego podatku nie rozliczysz wspólnie z małżonkiem ani nie odliczysz od niego ulgi na dziecko dla samotnego rodzica. W dalszej części artykułu podpowiadamy, kto może skorzystać z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i jakie stawki ryczałtu obowiązują.

Na czym polega ewidencja przychodów?

Każdy podatnik, który prowadzi własną działalność gospodarczą oraz spółki podlegające opodatkowaniu ryczałtem mają obowiązek posiadania i przechowywania dowodów zakupów, muszą prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także co roku odrębnie prowadzić ewidencję przychodów.

Od kiedy należy zacząć prowadzić ewidencję? Obowiązek ten powstaje w momencie, w którym zaczynasz rozliczać swoje finanse podatkiem ryczałtowym od przychodów ewidencjonowanych. Z racji tego, że korzystając z tej formy opodatkowania, obliczasz tylko przychód, uznaje się ją za najprostszą formę księgowości. Prowadząc ewidencję przychodów w formie papierowej lub elektronicznej musisz pamiętać, aby zawrzeć w niej takie informacje jak:

• data wpisu,

• numer dowodu księgowego, na podstawie którego został dokonany wpis,

• data uzyskania przychodu,

• kwota przychodu z uwzględnieniem podatku.

Jeśli nie składasz JPK_V7M, ewidencję w formie papierowej możesz prowadzić najpóźniej do końca 2026 roku. Od 1 stycznia 2026 r. przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem i składający JPK_V7M mają obowiązek prowadzenia ewidencji przy użyciu programów komputerowych, a od 1 stycznia 2027 r. obowiązek ten obejmie pozostałych ryczałtowców. Ewidencja i wykaz są przesyłane do urzędu skarbowego raz w roku, po jego zakończeniu, w formie plików JPK_EWP i JPK_ST.

Ewidencja przychodów jest prowadzona odrębnie za każdy rok, a ewidencję wraz z dowodami (fakturami, paragonami itd.) musisz przechowywać w miejscu prowadzenia działalności lub w biurze rachunkowym. Pamiętaj, że jeśli wybrałeś opodatkowanie ryczałtem, a nie prowadzisz ewidencji, to Urząd Skarbowy samodzielnie oszacuje Twój przychód i opodatkuje go pięciokrotną stawką ryczałtu.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - dla kogo?

Opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mogą wybrać następujące podmioty:

• osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą,

• przedsiębiorstwa w spadku,

• spółki cywilne z osobami fizycznymi jako jedynymi wspólnikami,

• spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstw w spadku,

• spółki jawne z osobami fizycznymi jako jedynymi wspólnikami.

Mogą one skorzystać z opodatkowania ryczałtem pod warunkiem, że w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły limitu przychodów w wysokości 2 mln euro. Limit obliczany jest na podstawie średniego kursu ogłoszonego przez NBP pierwszego dnia roboczego października roku poprzedniego.

Kto nie może skorzystać z opodatkowania ryczałtem?

Nie wszystkie rodzaje działalności mają prawo do skorzystania z opodatkowania ryczałtem. Prawa do skorzystania z ryczałtu nie mają przedsiębiorcy, którzy dokonali reorganizacji prawnej swojego przedsiębiorstwa, a także ci, którzy świadczą usługi na rzecz byłego pracodawcy.

Opodatkowanie ryczałtem nie przysługuje podmiotom, które:

• w tym samym roku opłaciły podatek kartą podatkową,

• korzystają z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego,

• osiągają przychody z prowadzenia apteki,

• osiągają przychody z kupna i sprzedaży wartości dewizowych,

• osiągają przychody z handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,

• wytwarzają wyroby, które są opodatkowane podatkiem akcyzowym (wyjątkiem jest jednak wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii).

Ale to nie koniec ograniczeń. Z opodatkowania ryczałtem nie skorzystasz w roku podatkowym, w którym podejmujesz działalność po zmianach takich jak m.in.:

• przejście z działalności wykonywanej samodzielnie na działalność wykonywaną z małżonkiem i na odwrót,

• przejście z działalności prowadzonej samodzielnie przez jednego małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka.

Jak wybrać opodatkowanie ryczałtem?

Jeśli spełniasz warunki uprawniające Cię do skorzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, musisz skierować do Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwego do Twojego miejsca zamieszkania pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania ryczałtem. Można to zrobić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w danym roku podatkowym lub do końca roku (pod warunkiem, że pierwszy przychód uzyskasz w grudniu).

Opodatkowanie ryczałtem możesz wybrać również, składając wniosek o aktualizację wpisu do CEIDG. Dokładnie takie same procedury obowiązują w sytuacji, w której chciałbyś zrezygnować z opłacania podatku ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Stawki ryczałtowe 2022

Do 30 kwietnia 2026 roku był obowiązek złożenia PIT-28, czyli PIT skierowanego do podatników, którzy rozliczają się właśnie w ramach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Przyjrzyjmy się więc temu, jakie stawki ryczałtu w rozliczeniu za 2025 r. obowiązują dla jakich obszarów działalności:

• 17% – przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów,

• 15% – przychody ze świadczenia niektórych usług niematerialnych (np. pośrednictwa, reklamy, usług finansowych),

• 12,5% – przychody z tytułu najmu lub innych umów o podobnym charakterze od nadwyżki ponad 100 000 zł,

• 10% – przychody osiągane w wyniku świadczenia usług w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek,

• 8,5% – przychody z działalności usługowej (w tym ze sprzedaży w gastronomii napojów zawierających ponad 1,5% alkoholu) oraz z najmu do kwoty 100 000 zł,

• 5,5% – przychody z działalności wytwórczej oraz robót budowlanych,

• 3% – przychody z działalności handlowej i gastronomicznej (z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów zawierających ponad 1,5% alkoholu),

• 2% – przychody ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych z własnej uprawy, hodowli lub chowu, przetworzonych w inny sposób niż przemysłowy.

Od 2022 roku do owego wykazu stawek dodano również nowe stawki przychodów ewidencjonowanych:

• 14% – przychody z usług w zakresie opieki zdrowotnej, usług architektonicznych i inżynierskich oraz specjalistycznego projektowania,

• 12% – przychody osiągane poprzez świadczenie niektórych usług w zakresie IT,

• 15% – przychody z usług pomocy społecznej bez zakwaterowania,

• 8,5% (przychody do 100 000 zł) oraz 12,5% (powyżej 100 000 zł) – dla usług pomocy społecznej z zakwaterowaniem,

• 8,5% – przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów przez osoby świadczące usługi edukacyjne,

• 3% – niektóre przychody osiągane z handlu oraz działalności rybackiej i gastronomicznej.

Jak widzisz, podatek ryczałtowy od przychodów ewidencjonowanych jest stosunkowo prostą formą rozliczania swoich finansów. Jednak zanim zdecydujesz się na skorzystanie z ryczałtu, upewnij się, że jest to dla Ciebie najkorzystniejsze rozwiązanie. Jeśli w dalszym ciągu nie wiesz jaką formę rozliczania wybrać, zapraszamy do kontaktu z naszym działem księgowości.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – najczęściej zadawane pytania

Kto może rozliczać się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?

Ryczałt mogą wybrać podmioty, których przychód w poprzednim roku podatkowym nie przekroczył 2 mln euro. Należą do nich:

• osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą,

• przedsiębiorstwa w spadku,

• spółki cywilne osób fizycznych lub osób fizycznych i przedsiębiorstw w spadku,

• spółki jawne, których jedynymi wspólnikami są osoby fizyczne.

Jak przelicza się limit 2 mln euro na złotówki?

Limit przychodów przelicza się według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w pierwszym dniu roboczym października roku poprzedniego. O prawie do ryczałtu decyduje przychód z poprzedniego roku podatkowego. Przekroczenie limitu wyklucza wybór ryczałtu na kolejny rok.

Czy na ryczałcie można odliczyć koszty prowadzenia firmy? Nie. Na ryczałcie podatek liczy się od przychodu bez uwzględniania kosztów jego uzyskania. Dlatego ta forma opodatkowania jest korzystna głównie przy niskich kosztach prowadzenia działalności. Przy wysokich wydatkach warto przeliczyć z księgowym, czy ryczałt się opłaca.

Jak przejść na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?

Na ryczałt przechodzi się przez pisemne oświadczenie złożone naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla miejsca zamieszkania. Termin mija 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w roku podatkowym. Jeśli pierwszy przychód przypada na grudzień, oświadczenie składa się do końca roku. Wybór ryczałtu, a także rezygnację z niego, można też zgłosić we wniosku o aktualizację wpisu w CEIDG.

Jakie dane musi zawierać ewidencja przychodów?

Każdy wpis w ewidencji przychodów zawiera datę wpisu, numer dowodu księgowego, datę uzyskania przychodu i kwotę przychodu. Ewidencję prowadzi się odrębnie za każdy rok. Ewidencję i dowody, takie jak faktury i paragony, przechowuje się w miejscu prowadzenia działalności lub w biurze rachunkowym.

Zobacz również:
Jak założyć własną firmę?